Aandoeningen  

CANDLE
Chronische Atypische Neutrofiele Dermatose met Lipodystrofie

Samenvatting
Chronische Atypische Neutrofiele Dermatose met Lipodystrofie en Verhoogde temperatuur (CANDLE) is een zeldzame auto inflammatoire aandoening die behoort tot de proteasoom geassocieerde auto inflammatoire syndromen. Patiënten met deze ziekte hebben terugkerende episodes met koorts, gezwollen paarskleurige oogleden, huidaandoeningen gedurende enkele dagen/weken met achterlating van paarse laesies, spieratrofie, progressieve lipodystrofie, artralgie en gewrichtscontracturen

Symptomen
De ziekte begint in de eerste twee weken tot zes maanden na de geboorte. Tijdens de kinderjaren bestaan de verschijnselen uit terugkerende koorts en aanvallen van rode ringvormige huidafwijkingen, die een aantal dagen tot weken duren en die paarse plekken achterlaten. Karakteristieke verschijnselen in het gezicht zijn gezwollen paarskleurige oogleden en dikke lippen.
Lipodystrofie (afname van vetweefsel)) verschijnt vaak tijdens de late kinderjaren en is bij alle patiënten aanwezig (vooral in het gezicht en bovenste ledematen) en wordt vaak met groeivertraging geassocieerd.
Artralgie (gewrichtspijn) zonder artritis (gewrichtsontsteking) wordt bij de meeste patiënten gezien en in de loop van de tijd ontstaan er ernstige gewrichtscontracturen (bewegingsbeperking in de gewrichten). Andere minder vaak voorkomende verschijnselen zijn conjunctivitis, nodulaire episcleritis, oor- en neuskraakbeenontsteking en aanvallen van aseptische meningitis (niet- infectieuze hersenvliesontsteking). De lipodystrofie is progressief (wordt steeds erger) en onomkeerbaar.

Oorzaak
CANDLE is een zeldzame ziekte. Op dit moment zijn er zo'n 60 gevallen bekend in de literatuur, maar waarschijnlijk zijn er andere niet gediagnosticeerde gevallen. Een kind krijgt deze aandoening, wanneer het geboren is met een gemuteerd gen (foutje in het DNA) dat CANDLE veroorzaakt (PSMB8 gen mutatie). Door deze mutatie werken de proteasomen minder goed. Deze proteasomen recyclen normaal de afvalproducten van cellen. Wanneer dit gen niet goed werkt ontstaat er dus een stapeling van deze eiwitafvalproducten in de cellen in het lichaam. Verder zorgt dat voor een inductie van interferon-genen waardoor er vervolgens een ontstekingsreactie lijkt te ontstaan

Erfelijkheid
Het wordt overgeërfd als autosomale recessieve ziekte (wat inhoudt dat het niet geassocieerd is met het geslacht en dat geen van de ouders symptomen hoeft te hebben van de aandoening). Dit type overdracht betekent dat een persoon twee gemuteerde genen moet hebben om CANDLE te krijgen, een van de moeder en een van de vader. Dus beide ouders zijn over het algemeen dragers van het gen maar geen patiënt (een drager heeft slechts een gemuteerd exemplaar, maar niet de ziekte). Ouders die een kind hebben met CANDLE, hebben een kans van 25% dat een ander kind ook CANDLE heeft. Antenatale diagnostiek is mogelijk.

Hoe wordt de diagnose gesteld
Ten eerste moet er een verdenking bestaan op CANDLE op basis van de ziekteverschijnselen van het kind. CANDLE kan bewezen worden door middel van een genetische analyse. De diagnose CANDLE wordt bevestigd als de patiënt twee gemuteerde genen heeft, een van elke ouder.

Behandeling
Er is nog geen effectieve behandeling voor het CANDLE syndroom. Van hoge doseringen steroïden (1-2 mg/kg/dag) is aangetoond dat het sommige symptomen verbetert, waaronder de huidaandoeningen, koorts en gewrichtspijn, maar deze verschijnselen komen echter vaak terug. Tumor necrosefactor alfa (TNF-alfa) remmers zorgen voor een tijdelijke verbetering bij sommige patiënten, maar zorgen voor verergering van de ziekte bij anderen. Het immuun onderdrukkende geneesmiddel tocilizumab, is weinig effectief gebleken. Er zijn momenteel experimentele studies met gebruik van JAK kinase remmers gaande.

Prognose
CANDLE is een levenslange ziekte. Het is niet mogelijk deze volledig te genezen omdat het een erfelijke ziekte betreft. Alle kinderen met deze aandoening zijn ernstig ziek, maar de symptomen en de ernst is zijn niet bij alle kinderen hetzelfde. Zelfs binnen hetzelfde gezin zijn niet alle kinderen met deze aandoening in dezelfde mate ziek. De kwaliteit van leven wordt aangetast, aangezien patiënten lijden aan verminderde activiteit, koorts, pijn en herhaaldelijke episodes van ernstige ontsteking. De levensverwachting kan verminderd zijn. Wanneer er betere medicatie wordt gevonden is het misschien in de toekomst wel mogelijk de ziekte beter onder controle te krijgen.